Liczba niewypłacalności w Europie Środkowo-Wschodniej rośnie mimo ożywienia gospodarczego

Najnowszy raport Coface 2025 pokazuje tendencję, iż mimo wyraźnego ożywienia gospodarczego w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, liczba niewypłacalności firm wciąż rośnie. Zjawisko to dotyczy większości krajów CEE i obejmuje kluczowe sektory, takie jak transport, produkcja czy budownictwo.

Gospodarka odbija, ale przedsiębiorstwa mają problem z płynnością

Według raportu Coface, średni wzrost PKB w krajach Europy Środkowo-Wschodniej w 2024 roku wyniósł 2,6% (wzrost z 0,8% w 2023 r.). Inflacja również wyhamowała – średnio do 4,6%. W praktyce wiele firm – szczególnie małych i średnich – nie poradziło sobie z szokami gospodarczymi z poprzednich lat. Problemy z płynnością finansową, trudności z dostępem do finansowania oraz rosnące koszty działalności prowadzą do wzrostu liczby upadłości firm.

Gdzie wzrosła liczba niewypłacalności firm?

Raport Coface wskazuje na silne zróżnicowanie regionalne:

• Polska: +19%
• Słowenia: +32,4%
• Łotwa: +24,6%
• Estonia: +10,2%
• Chorwacja: +7,3%
• Rumunia: +9,4%
• Czechy: +1,9%

Spadki zanotowały m.in. Węgry (–25,5%), Serbia (–12,1%) i Bułgaria (–5,7%). Coface tłumaczy te zmiany m.in. reformami prawnymi.

Najbardziej narażone na ryzyko niewypłacalności są trzy sektory:

• Transport – opóźnienia płatności, presja płacowa.
• Produkcja – wahania popytu, koszty energii, brak wykwalifikowanej kadry.
• Budownictwo – wysokie stopy procentowe ograniczają inwestycje w mieszkaniówkę i infrastrukturę.

Firmy działające w tych branżach są szczególnie narażone na zatory płatnicze i często nie posiadają ubezpieczenia należności, co pogłębia efekt domina w całym łańcuchu dostaw.

Co czeka przedsiębiorców w 2025 roku?

Eksperci Coface przewidują, że w 2025 roku liczba niewypłacalności w regionie może się ustabilizować lub nawet spaść, o ile:

• uruchomione zostaną środki unijne z KPO,
• nastąpi dalszy spadek inflacji,
• przedsiębiorcy zaczną skutecznie zarządzać ryzykiem.

Jednocześnie trzeba liczyć się z możliwymi zagrożeniami: niestabilną sytuacją geopolityczną, ryzykiem globalnej recesji i utrzymującymi się trudnościami kredytowymi.

Jak ograniczyć ryzyko niewypłacalności?

Eksperci radzą, aby firmy:

• monitorowały kondycję kontrahentów,
• ubezpieczały swoje należności,
• dywersyfikowały źródła przychodu i rynki zbytu,
• aktywnie zarządzały należnościami i płynnością finansową.